Notice: Constant WP_DEBUG already defined in /www/wp-config.php on line 93 ‘Retour Afzender’ voor Nederlandse strafrechtadvocaten? Amerikanen, doe normaal. – Nota Bene
‘Retour Afzender’ voor Nederlandse strafrechtadvocaten? Amerikanen, doe normaal.

‘Retour Afzender’ voor Nederlandse strafrechtadvocaten? Amerikanen, doe normaal.

Gekke toestanden in advocatenland. De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) is zeer verontrust over het nieuws dat vier Nederlandse strafrechtadvocaten de toegang tot de Verenigde Staten van Amerika is geweigerd. Terecht verontrust, als je het mij vraagt, want geweigerd worden omdat je advocaat bent, kan niet.

Gekke toestanden in advocatenland. De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) is zeer verontrust over het nieuws dat vier Nederlandse strafrechtadvocaten de toegang tot de Verenigde Staten van Amerika is geweigerd. Terecht verontrust, als je het mij vraagt, want geweigerd worden omdat je advocaat bent, kan niet.

Een kleine introductie. De Limburgse strafrechtadvocaat Serge Weening (Weening Strafrechtadvocaten te Maastricht) was voornemens met zijn vriendin vakantie te gaan vieren in Miami. Daarvoor heb je, zoals bekend, een zogeheten ESTA-reistoestemming (‘Electronic System for Travel Authorisation) nodig. Binnen een half uur ontving de vriendin van Weening positief antwoord, hijzelf kreeg drie dagen later een afwijzing. Hij vroeg daarom bij het Amerikaanse consulaat in Amsterdam een visum aan. In maart had hij daarvoor een gesprek. Niettemin werd ook Weenings visum geweigerd. [1][2]

Dat kwam volgens Weening vanwege zijn beroep: Weening is strafrechtadvocaat en staat geregeld verdachten in terreurzaken bij. ‘Mij werd gevraagd wat voor werk en wat voor soort zaken ik doe. “Strafzaken, alles van diefstal tot moord,” antwoordde ik. “Doet u ook high profile zaken?” werd er gevraagd. Ik antwoordde: “U gaat me toch niet vertellen dat mijn ESTA is afgewezen om het werk dat ik doe?”’[3] Nou, wel dus. Toen Weening het woord ‘terrorisme’ liet vallen, was het gesprek kennelijk klaar en kon de advocaat zijn toegang tot de Verenigde Staten wel vergeten. Weening is namelijk een van de advocaten die de groep terreurverdachten verdedigt die volgens justitie in september een aanslag zou willen plegen op een groot evenement in Nederland.[4]

Weening was niet de enige. Ook de Rotterdamse strafpleiter André Seegberts (Seegberts&Saey Strafrechtadvocaten) en twee andere advocaten van het kantoor van Weening, die geen intreden maakten in de media, mochten Amerika niet in. Allemaal hebben ze terreurverdachten bijgestaan in hun verdediging.[5] Krap een half jaar eerder deed dit voorval zich al voor bij Belgische collega’s. Volgens La Dernière Heure werd de toegang tot Amerika voor vijf advocaten, allemaal werkend aan terrorismedossiers, ontzegd.[6] Geweigerd omdat ze advocaat zijn. Schandalig, maar waar.

Ja, verscherpte aandacht voor terrorisme is nodig. Advocaten beoordelen op gedragingen en daden van hun cliënten, totaal niet. In deze poging van de Amerikanen om het werk van de advocaat te belemmeren worden de rechten van het individu aangetast.

Wij, ‘juristen vanaf dag één’, zoals de universiteit ons maar al te graag wil noemen, weten dat strafrechtadvocaten, als partijdige belangenbehartigers, mensen bijstaan die verdacht worden van enig strafbaar feit. Van moord en verkrachting tot het stelen van een pakje kauwgom bij de plaatselijke Albert Heijn, hoe gruwelijk of eenvoudig het feit ook is, een advocaat verdedigt zijn cliënt. Dit, omdat we nu eenmaal leven in een rechtsstaat waar iedereen recht heeft op een eerlijk proces.[7] Een arts opereert toch ook iedereen, ongeacht wat de patiënt op zijn of haar kerfstok heeft? Waar de wet wordt gehanteerd, geldt deze wet voor iedereen, ook voor verdachten. Het is daarom ontoelaatbaar dat een westers land als de Verenigde Staten, dat zichzelf nota bene The Land of The Free noemt, deze opvatting niet deelt en advocaten buiten de grenzen houdt.

Graag opheldering dus. De NOvA heeft naar eigen zeggen meteen contact gezocht met Weening en de andere advocaten, het ministerie van Justitie en Veiligheid, het ministerie van Buitenlandse Zaken en met Belgische collega’s.[8] Het blijkt dat ook zij dit beleid, waarin de advocaat vereenzelvigd wordt met de cliënt, afkeuren. Mooi, maar nogal een open deur als je het mij vraagt. Waar ik persoonlijk meer geïnteresseerd in ben is het praatje dat de Amerikaanse overheid klaar heeft voor deze abjecte gang van zaken. Een woordvoerder liet weten dat iemand niet geweigerd kan worden vanwege zijn beroep. “Bij een aanvraag voor een ESTA wordt naar meerdere dingen gekeken, zoals connecties en reisgeschiedenis.”[9] Ik vraag me dan af waarom exact datgene gebeurd is bij onze advocaten, het riekt er in ieder geval naar. De woordvoerder zegt geen uitspraken te kunnen doen over individuele zaken.[10] Een lekker duidelijk antwoord. (NB: als u het fenomeen ‘sarcasme’ niet kent, raad ik u aan het op te zoeken ten behoeve van de laatste zin.)

Nu bekend is dat advocaten een geheimhoudingsplicht met zich dragen, vraag ik me af hoe de Amerikanen weten welke Nederlandse advocaten terreurverdachten bijstaan. De kans dat de advocaten die informatie aan een autoriteit in Miami doorspelen lijkt me namelijk erg klein. Komt het dan via Nederlandse autoriteiten? Er wordt over en weer veel informatie uitgewisseld door inlichtingendiensten. Nu wil ik geen complottheorie ontketenen, maar het lijkt me op zijn minst belangrijk uit te zoeken of de uitgewisselde informatie niet misbruikt wordt. De advocatuur is namelijk een beschermde beroepsgroep.

Het buiten de grenzen houden van strafrechtadvocaten op basis van hun cliënten is ronduit ‘unheimlich’ en onacceptabel. Het druist zelfs tegen de mensenrechten in. Een ieder heeft namelijk het recht zich vrijelijk te verplaatsen binnen de grenzen van elke Staat ex. artikel 13 van de Universele verklaring van de rechten van de mens (UVRM), de welbekende vrije mobiliteit of vrijheid van beweging.[11]

Op deze manier worden advocaten gecriminaliseerd, dat kan niet. Daarom is het noodzakelijk dat de Nederlandse regering hier hard tegen optreedt en duidelijk maakt dat zij de kant kiest van onze strafrechtadvocaten. Zorg ervoor dat Nederlandse terrorismeadvocaten de VS weer in kunnen.

Een laatste feitje voor de geïnteresseerden: mr. Serge Weening heeft zijn vakantie omgeboekt en zal in plaats van Miami een paar weken vertoeven op Jamaica.[12] Ook niet verkeerd.

Tegen de Verenigde Staten zou ik, als pedant eerstejaars rechtenstudentje, willen zeggen: doe normaal.


[1] S. Droogleever Fortuyn, ‘VS weigeren Nederlandse advocaten toegang’, Advocatenblad 22 maart 2019
[2] Redactie RTL Nieuws, ‘Nederlandse ‘terrorisme-advocaat’ mag VS niet in’, RTL Nieuws 5 april 2019
[3] S. Droogleever Fortuyn, ‘VS weigeren Nederlandse advocaten toegang’, Advocatenblad 22 maart 2019
[4] J. Peeters, ‘OM: Infiltratieactie politie heeft aanslag met ‘tientallen’ doden voorkomen’, NU.nl 10 januari 2019
[5]  ‘Advocaten: ‘inreisverbod VS is ontoelaatbaar’, Mr. 5 april 2019
[6] Redactie HLN, ‘Belgische advocaten van terreurverdachten mogen VS niet in’, Het Laatste Nieuws 18 september 2018
[7] Artikel 14 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten
[8] J. Rijlaarsdam, ‘Acces denied’, Advocatenorde 22 maart 2019
[9] S. Verbeek, ‘Limburgse advocaat mag Verenigde Staten niet in’, 1Limburg 3 april 2019
[10] Redactie RTL Nieuws (5 april 2019) ‘Nederlandse ‘terrorisme-advocaat’ mag VS niet in’, RTL Nieuws
[11] Artikel 13 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
[12] S. Droogleever Fortuyn, VS weigeren Nederlandse advocaten toegang’, Advocatenblad 22 maart 2019