Notice: Constant WP_DEBUG already defined in /www/wp-config.php on line 93 Recensie: No friend but the Mountains – Nota Bene
Recensie: No friend but the Mountains

Recensie: No friend but the Mountains

Een boek lezen; als rechtenstudent doet men dat al genoeg zou uw eerste gedachte kunnen zijn. Echter het oppakken van een boek, louter voor het plezier, gebeurt vaak minder vaak dan gewenst. Vandaar dat wij – als Nota Bene-redactie  – hier graag een duwtje in de goede richting willen geven. Door elke editie een boek te lezen en te recenseren. Het liefst een boek dat zowel plezierig is om te lezen, als informatief in ons vakgebied. Op die manier hopen wij u te inspireren en u in ieder geval het voorwerk van een boek uitkiezen te besparen. Of u kunt gewoon deze recensie lezen en op basis daarvan pochen met uw zogenaamde kennis bij uw andere ongeletterde vrienden.

No friend but the mountains 

‘No friend but the mountains’, een oud Koerdisch gezegde en de titel van het waargebeurde verhaal van de schrijver Bahrouz Boochani. Hij is gevlucht vanuit Iran waar hem een gevangenisstraf boven het hoofd hing vanwege zijn journalistieke werk. Samen met een groep andere vluchtelingen probeert hij vanuit Indonesië naar Australië te varen. Ze weten niet dat Australië slechts een paar dagen voor hun aankomst haar vluchtelingenbeleid heeft aangescherpt. Het land laat sinds 2013 geen enkele bootvluchteling meer toe. Met dit beleid hopen ze nieuwe vluchtelingen die het land per boot proberen te bereiken af te schrikken. Vanuit het Australische ‘Christmas Island’ wordt Boochani samen met zijn reisgenoten meteen op het vliegtuig gezet richting Manus-eiland. Hier wachten hem zes uitzichtloze jaren in het detentiecentrum. De eilanden Manus en Nauru worden door de Australische overheid gehuurd van Papoea-Nieuw-Guinea in ruil voor ontwikkelingsgeld. De afgelopen jaren is er echter veel kritiek geweest vanuit mensenrechtenorganisaties en de VN, vanwege de onmenselijke omstandigheden waarin de gevangenen zich bevonden. Het detentiecentrum dat Boochani beschrijft is inderdaad niets minder dan mensonterend.

Vanuit deze gevangenis kreeg Boochani het voor elkaar om via een telefoon, die hij moest verstoppen voor de bewakers, zijn verhaal via Whatsapp-berichten naar een Australische journalist te sturen. De journalist vertaalde zijn verhaal vanuit het Farsi naar Engels[1]. In 2018 werd het boek gepubliceerd, maar pas kort geleden werd het een wereldwijde bestseller toen het boek de belangrijkste Australische literatuurprijs voor non-fictie boek van het jaar won. Normaal wordt deze prijs alleen uitgereikt aan Australiërs, voor Boochani werd een uitzondering gemaakt. Waar deze uitzondering in de literaire wereld kon worden gemaakt, zal dit met betrekking tot de daadwerkelijke nationaliteit waarschijnlijk nooit gebeuren. 

In 2017 werd het detentiecentrum op Manus eindelijk gesloten. Toch zitten veel vluchtelingen nog steeds vast op het eiland, Boochani ook tot kortgeleden. In november kon hij, dankzij zijn boek, het eiland eindelijk verlaten. Hij verblijft nu in Nieuw-Zeeland op basis van een tijdelijk visum, maar zijn toekomst is nog onzeker. Alhoewel Boochani asiel heeft aangeboden gekregen in Amerika, vanwege een deal met Australië, is het nog onduidelijk wanneer hij daarheen kan.

Het boek is mooi geschreven, en het is een belangrijk verhaal. Boochani observeert wat de vlucht en het gevangenschap met de mensen om hem heen en met hemzelf doen. Zijn beschrijvingen worden onderbroken met korte gedichten die je als lezer het gevoel geven er zelf bij te zijn. Het boekt biedt de mogelijkheid om je in te leven in een situatie die voor de meeste van ons ondenkbaar is, maar op dit moment zo actueel en belangrijk. Oorlog, asielbeleid, mensenrechtenschendingen; dit zijn belangrijke onderwerpen waar je je als rechtenstudent ook eens in zou kunnen verdiepen. Weer eens iets anders dan ondernemingsrecht op de Zuidas.  

* Voor de recensie heb ik de Engelse versie gelezen, maar er is ook een Nederlandse vertaling uitgekomen. 

 “The decision is made /
Pursue the adventure /
We feel that we have burned our bridges /
Only one option remains /
Only one way forward /
Advance /
Move forward into the expanse of the ocean.”