Notice: Constant WP_DEBUG already defined in /www/wp-config.php on line 93 Cryptocurrency en blockchain – Nota Bene
Cryptocurrency en blockchain

Cryptocurrency en blockchain

Het kan niet anders dan dat je er in de afgelopen maanden ook over hebt gehoord: cryptocurrency. De gekte rondom digitale valuta als Bitcoin en Ethereum steeg, ondanks waarschuwingen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB), in 2017 – net als de prijs – tot grote hoogten.

Cryptomunten
De tijd dat alleen een enkele programmeur of fanatieke crypto-anarchist, dromend van een wereld zonder banken of overheden, digitale valuta bezat behoort inmiddels tot het verleden. Met prijsstijgingen van enkele procenten per dag of in sommige gevallen zelfs (tien)duizenden procenten per jaar zijn deze digitale muntsoorten onder de huidige lage spaarrente niet alleen in trek bij speculanten die, ondanks de bijbehorende risico’s, snel fortuin willen maken, maar ook bij particuliere beleggers. Zo verdubbelde het aantal Nederlanders dat cryptomunten bezit het afgelopen jaar al tot 135.000 huishoudens[1] die samen goed zijn voor een digitaal vermogen van 135 miljoen euro.[2]

Handelen in cryptomunten is echter niet zonder risico’s. De waarde is instabiel en sterk afhankelijk van speculaties. In januari daalde de waarde van cryptomunten plotseling sterk, nadat Zuid-Korea had aangekondigd een wet voor te bereiden die handel in de Bitcoin verbiedt. China heeft inmiddels al maatregelen genomen tegen bitcoinmining, en de EU wil strengere regels opstellen om witwassen via cryptomunten te voorkomen.

Blockchain
Hoewel de interesse bij velen, inclusief ondergetekenden, voornamelijk voortkomt uit verhalen over gouden bergen en de angst deze mis te lopen, is de achterliggende technologie van digitale valuta voor veel overheden en ondernemers vele malen interessanter dan het snelle geld: blockchain en smart contracts.

Blockchain-technologie maakt het, in theorie, mogelijk om data op te slaan en uit te wisselen zonder tussenkomst van een derde. Dit gebeurt in een open en transparant ‘grootboek’ bestaande uit een keten van elkaar controlerende ‘blokken’ (ofwel: de Blockchain) die data-elementen bevatten en op volgorde van totstandkoming worden vastgelegd. Immers, als blok één niet meer klopt zal blok twee ook niet meer kloppen en het daaropvolgende blok óók niet (enzovoort) waarmee fraude en/of manipulatie praktisch onmogelijk wordt aangezien de blokketen met bijbehorende data openbaar is en door iedereen kan worden gezien.

Het principe van blockchain is abstract en nog relatief onbekend maar wordt eigenlijk al langere tijd gebruikt en kan met onderstaand voorbeeld worden geïllustreerd. Tot en met de twintigste eeuw gebruikten de bewoners van Yap, een eilandstaat in de Grote Oceaan, namelijk grote stenen schijven van soms wel drie meter in doorsnee als betaalmiddel voor grote uitgaven. Logischerwijs was het niet bepaald praktisch om deze met elke transactie naar de nieuwe eigenaar te verplaatsen. In plaats daarvan lieten ze de stenen gewoon staan en onthield iedereen op het eiland van wie welke steen was en waren bij elke transactie getuigen aanwezig. Dit maakte het twee keer uitgeven van dezelfde steen of de steen van iemand anders praktisch onmogelijk en zorgde er bovendien voor dat voor het ‘goedkeuren’ van een transactie geen stamhoofd of vergelijkbare autoriteit nodig was.

Moderne blockchain-technologie doet in feite hetzelfde: transacties worden automatisch en digitaal vastgelegd in een decentraal ‘grootboek’ dat door iedereen kan worden ingezien en gecontroleerd. De toepassingsmogelijkheden hiervan zijn nagenoeg eindeloos en kunnen variëren van het doen van betalingstransacties zonder gebruik te hoeven maken van de diensten van een bank tot het vaststellen (en afdwingen) van een contract zonder tussenkomst van een notaris.

Smart contracts
Deze contracten waarbij blockchain-technologie wordt toegepast staan ook wel bekend als smartcontractsIn deze slimme contracten staan de van toepassing zijnde regels en voorwaarden als het ware geprogrammeerd in het contract zelf, zodat afwijken hiervan niet mogelijk is en deze contracten zichzelf handhaven. Technologie die bijvoorbeeld kan worden toegepast bij het afsluiten van verzekeringen en hypotheken en het afwikkelen van erfenissen. Financiële instellingen, die de dreiging voelen gepasseerd te worden door de introductie van blockchain, investeren volop in onderzoek naar smart contracts.

Als smart contracts traditionele overeenkomsten gaan vervangen, kan dat grote consequenties hebben voor het juridische werkveld. Maar uiteindelijk zijn er altijd juridische beginselen die niet door een computer, maar slechts door mensen kunnen worden geïnterpreteerd. Het blijft belangrijk na te denken welk deel van overeenkomsten zich leent voor omzetting in code, en welk deel in natuurlijke taal moet worden omvat.

AI economie?
De mogelijkheden van handelen via blockchain reiken nog veel verder wanneer kunstmatige intelligentie in het spel komt. SingularityNET is een voorbeeld van een gedecentraliseerde marktplaats die gereguleerd wordt door zelflerende algoritmes op het blockchainnetwerk. Cryptomunten worden hier niet verhandeld door menselijke gebruikers, maar door robots die handelen op basis van algoritmes. Dit klinkt misschien futuristisch, maar in feite is dit al realiteit. Het is zelfs zo ver gegaan dat een van deze robots achter SingularityNET, genaamd Sophia, onlangs is ingeschreven als staatsburger van Saoedi-Arabië. Het is echter nog niet duidelijk wat het precies inhoudt, zo’n robot met staatsburgerschap in Saoedi-Arabië. Daar kunnen we slechts over speculeren.

Wat precies de consequenties van blockchaintechnologie zijn voor de economie is nog onduidelijk, maar de mogelijkheden zijn groot. We moeten onszelf de vraag stellen in hoeverre het wenselijk is om mensen via zo’n gedistribueerd blockchainsysteem geld te laten verhandelen. Wegen de voordelen op tegen de nadelen? Moeten we de handel op internationaal niveau reguleren, of de regulering ervan aan landen zelf overlaten?

Bronnen:
[1] https://fd.nl/ondernemen/1222474/aantal-nederlanders-met-cryptomunt-is-afgelopen-verdubbeld

[2] https://www.daskapital.nl/5143611/nederlanders_hebben_135_miljoe_1/